Fizyczne punkty SOS
Widoczne w mieście obiekty (ławki / słupy / punkty informacyjne – forma ustalona technicznie przez realizatora) z krótkimi komunikatami i kodami QR/NFC prowadzącymi do pomocy.
Projekt Budżetu Obywatelskiego Sosnowca
Nie jesteś sam/a –
Sosnowiec bez stygmy
Punkty SOS i przewodnik wsparcia dla osób w kryzysie oraz ich bliskich.
Uzależnienie to choroba. Prośba o pomoc to odwaga.
O projekcie
„Nie jesteś sam/a – Sosnowiec bez stygmy" to wniosek złożony do Budżetu Obywatelskiego Miasta Sosnowca. Projekt ma charakter ogólnomiejski i wymaga uzbierania co najmniej 30 podpisów elektronicznych, aby przejść do etapu głosowania.
Projekt łączy trzy elementy: fizyczne punkty SOS w przestrzeni miejskiej (z QR/NFC), internetowy przewodnik i mapę wsparcia oraz kampanię destygmatyzacji. Wzajemnie się wzmacniają – każdy element działa lepiej dzięki pozostałym.
Przewodnik online i mapa
Prosta, mobilna strona w jasnym języku: gdzie w Sosnowcu szukać pomocy – dla osoby w kryzysie i dla całej rodziny.
Kampania destygmatyzacji
Plakaty, ulotki, grafiki online. Cel: pomoc przestaje być tematem tabu, a prośba o wsparcie staje się normalnym krokiem.
Lokalizacje (punkty SOS i ławki integracyjne)
Punkty SOS (w tym ławki integracyjne jako jedna z możliwych form) planujemy w miejscach często uczęszczanych, aby informacja o pomocy była „pod ręką" — w centrum i w przestrzeniach rekreacyjnych. Forma punktów (ławki / słupy / punkty informacyjne) oraz ostateczne ustawienie zostaną dobrane technicznie i potwierdzone na etapie realizacji (własność terenu, bezpieczeństwo, ogólnodostępność).
Miejsca rekreacyjne
Park Sielecki, Stawiki, Górka Środulska, Park im. Jacka Kuronia — tu szczególnie pasują ławki integracyjne (przestrzeń do rozmowy + informacja/QR).
Centrum / duży ruch pieszy
„Patelnia" i okolice centrum oraz przejście podziemne — miejsca o dużym natężeniu ruchu, gdzie łatwo dotrzeć do wielu osób.
Węzły komunikacyjne
Dworzec PKP / przystanki — szybka ścieżka pomocy może realnie zadziałać, gdy ktoś jest „na granicy" i potrzebuje natychmiastowej informacji.
Ławki integracyjne rozumiemy jako element ogólnodostępnej infrastruktury sprzyjającej rozmowie i integracji (np. układ ułatwiający rozmowę + czytelna tabliczka/QR/NFC). Część punktów SOS może przyjąć właśnie tę formę. Ostateczna lista lokalizacji i forma techniczna zostaną potwierdzone na etapie realizacji.
Co powstanie
Konkretne, namacalne efekty realizacji projektu:
- Punkty SOS w przestrzeni publicznej – widoczne obiekty (forma: ławki / słupy / stoliki informacyjne, wybór techniczny po stronie realizatora) w kilku kluczowych lokalizacjach Sosnowca; każdy zawiera krótkie komunikaty antystygmatyzujące i kod QR/NFC.
- Kody QR i NFC na każdym punkcie prowadzące bezpośrednio do przewodnika wsparcia i mapy instytucji pomocowych.
- Internetowy przewodnik wsparcia (mobile-first, prosty język) z oddzielnymi ścieżkami dla osoby w kryzysie, dla rodziny i dla dzieci.
- Interaktywna mapa wsparcia – gdzie w Sosnowcu i okolicach szukać pomocy (OPS, poradnie, grupy wsparcia, interwencja kryzysowa).
- Materiały drukowane i online – plakaty, ulotki, grafiki do publikacji w mediach społecznościowych i instytucjach.
Szacunkowy budżet projektu: około 200 000 zł (koszt może być wyższy lub niższy zależnie od wybranej formy punktów i liczby lokalizacji – kwota orientacyjna na etapie wniosku).
Dlaczego to potrzebne
Kryzysy społeczne są często „niewidzialne" – ludzie wstydzą się, boją oceny i nie wiedzą, gdzie się zwrócić. Projekt odpowiada na realne potrzeby:
- Uzależnienie dotyka całej rodziny. Bliscy osoby uzależnionej (w tym dzieci) latami żyją w napięciu, współuzależnieniu i bezradności. Wsparcie dla rodziny jest tak samo niezbędne jak leczenie osoby uzależnionej.
- Im wcześniej – tym łatwiej. Wczesna pomoc zapobiega eskalacji kryzysu: przemocy, rozkładowi rodziny, problemom zdrowotnym. Każdy rok zwłoki kosztuje więcej – ludzko i finansowo.
- Stygma blokuje pomoc. Wiele osób nie szuka wsparcia, bo boi się oceny sąsiadów, szefa, instytucji. Destygmatyzacja obniża ten próg – widoczny komunikat „tutaj możesz dostać pomoc" działa.
- Pracownik socjalny to przewodnik, nie kara. Obawy przed „zabraniem dzieci" lub „wpisaniem do systemu" sprawiają, że rodziny unikają pomocy. Projekt pokazuje realną rolę pomocy społecznej: ocena sytuacji, uruchomienie wsparcia, współpraca ze służbami.
- Bezpieczeństwo dziecka jest priorytetem. Gdy pojawia się zagrożenie, podejmowane są działania zabezpieczające zgodnie z prawem i procedurami. Projekt nie obiecuje, że „nic się nie stanie" – mówi: zgłoś się wcześniej, zanim kryzys eskaluje.
Jak wesprzeć projekt
Projekt potrzebuje co najmniej 30 podpisów elektronicznych mieszkańców Sosnowca, aby przejść do etapu głosowania w Budżecie Obywatelskim. To dosłownie trzy minuty – zrób to teraz.
-
Zapisz projekt
Zapamiętaj tytuł: „Nie jesteś sam/a – Sosnowiec bez stygmy" – będzie potrzebny przy wyszukiwaniu na liście BO.
-
Otwórz elektroniczną listę poparcia
Wejdź na oficjalną stronę Budżetu Obywatelskiego Sosnowca i znajdź projekt. Poparcie wymaga zalogowania się przez profil zaufany lub e-dowód.
Przejdź do listy poparcia KLIK -
Prześlij link dalej
Każdy głos się liczy. Wyślij link do projektu rodzinie, znajomym, na grupach sosnowieckich. Im więcej osób, tym większa szansa, że projekt trafi do realizacji.
3 kroki do wsparcia
Nie wiesz, od czego zacząć? Każdy krok przybliża Cię do właściwej pomocy.
-
Nazwij, co czujesz lub co się dzieje
Nie musisz mieć gotowej odpowiedzi. Wystarczy powiedzieć: „coś jest nie tak" – z Tobą, z kimś bliskim, w domu. To pierwszy krok, który niczego nie przesądza.
-
Sprawdź, jaka pomoc istnieje w Sosnowcu
OPS, poradnia uzależnień, punkt interwencji kryzysowej, grupy wsparcia, bezpłatna pomoc prawna – wiele form wsparcia istnieje i jest bezpłatnych. Mapa wsparcia pokaże Ci, gdzie i jak.
-
Zrób jeden kontakt – telefon, wizyta lub e-mail
Możesz powiedzieć wprost: „Nie wiem, od czego zacząć, ale potrzebuję pomocy". To w zupełności wystarczy. Instytucje i pracownicy socjalni są po to, żeby Cię pokierować.
Dla osób z uzależnieniem
Uzależnienie to choroba – nie słabość woli, nie „zły charakter". Możesz wygrać z chorobą, jeśli dostaniesz odpowiednie wsparcie.
„Nie jesteś alkoholikiem/alkoholiczką." Jesteś osobą z chorobą, która ma prawo do leczenia i wsparcia.
Wstyd nie leczy. Wsparcie leczy.
Proszenie o pomoc wymaga odwagi – i jest pierwszym krokiem do zmiany. Nie musisz dochodzić do dna, żeby mieć prawo prosić o pomoc.
Leczenie działa. Nadzieja działa.
W Sosnowcu i okolicach działają bezpłatne poradnie uzależnień. Możesz skorzystać z leczenia ambulatoryjnego lub stacjonarnego – w zależności od potrzeb.
Grupy wsparcia – nie jesteś sam/a
AA (Anonimowi Alkoholicy) i inne grupy wsparcia oferują przestrzeń, gdzie rozumieją Cię osoby, które przeszły przez to samo.
Zadzwoń na 800 119 119 – Telefon Zaufania dla Dorosłych w Kryzysie. Bezpłatny, całą dobę. Możesz pozostać anonimowy/a.
Dla bliskich i rodziny
W rodzinie jest alkohol lub uzależnienie? Tobie też należy się pomoc.
Bliscy osób uzależnionych często latami funkcjonują w napięciu, strachu i bezradności. Współuzależnienie to realne cierpienie – i jest z niego wyjście.
Możesz kochać i stawiać granice
Wsparcie dla bliskiej osoby uzależnionej nie oznacza poświęcenia wszystkiego. Stawianie granic to troska – o siebie i o nich.
Rodzina też choruje – rodzina też może zdrowieć
Al-Anon i inne grupy wsparcia dla rodzin i bliskich osób uzależnionych pomagają zrozumieć, jak nie ratować kosztem siebie.
Dzieci w rodzinach z uzależnieniem
Dzieci dorastające w rodzinach dotkniętych alkoholizmem potrzebują osobnego wsparcia. DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików) to realne, uznane zjawisko – jest pomoc.
Nie musisz dźwigać tego sam/a. Możesz zadzwonić na 116 123 – Telefon Zaufania dla Dorosłych. Bezpłatny, całą dobę.
Fakty i mity
Obalamy najczęstsze mity, które powstrzymują ludzi od szukania pomocy.
✗ Mit
„Pracownik socjalny zabiera dzieci."
✓ Fakt
Pracownik socjalny jest przewodnikiem po systemie wsparcia – pomaga znaleźć rozwiązania i uruchamia dostępną pomoc. Gdy pojawia się realne zagrożenie bezpieczeństwa dziecka, priorytetem jest jego zabezpieczenie – a działania podejmowane są zgodnie z prawem, procedurami i we współpracy z właściwymi służbami.
✗ Mit
„Prośba o pomoc to słabość."
✓ Fakt
Proszenie o pomoc wymaga odwagi i jest pierwszym krokiem do zmiany. Każdy człowiek ma prawo do wsparcia w trudnej chwili – bez względu na wiek, płeć czy sytuację.
✗ Mit
„Alkoholizm to słabość charakteru, wystarczy chcieć przestać."
✓ Fakt
Uzależnienie od alkoholu to choroba – uznana przez medycynę i WHO. Wymaga leczenia, tak jak każda inna choroba. Leczenie działa, ale wymaga wsparcia, a nie oceniania.
✗ Mit
„Bliscy osoby uzależnionej nie potrzebują pomocy."
✓ Fakt
Rodziny i bliscy osób uzależnionych często doświadczają współuzależnienia, przewlekłego stresu i własnych kryzysów. Mają pełne prawo do oddzielnego wsparcia – niezależnie od tego, czy bliska osoba podjęła leczenie.
✗ Mit
„Zaufanie i relacje wracają dzięki obietnicom."
✓ Fakt
Zaufanie odbudowuje się przez działanie, leczenie i wspierające środowisko – nie przez słowa. Bez realnego wsparcia (terapia, grupy, środowisko) powrót do relacji jest bardzo trudny.
✗ Mit
„Pomoc społeczna jest tylko dla skrajnej biedy."
✓ Fakt
Pomoc społeczna obejmuje szeroki zakres wsparcia: poradnictwo, wsparcie psychologiczne, grupy, pomoc w kryzysach rodzinnych. Nie musisz być w skrajnej sytuacji, żeby mieć do niej prawo.
Hasła kampanii
Krótkie, mocne komunikaty, które chcemy zabrzmieć w Sosnowcu.
- Nie jesteś sam/a.
- Uzależnienie to choroba. Człowiek zasługuje na pomoc.
- W domu jest alkohol? Tobie też należy się wsparcie.
- Wstyd nie leczy. Wsparcie leczy.
- Kryzys to nie wstyd. Pomoc to odwaga.
- Zamiast „weź się w garść" – „chodź, poszukamy pomocy".
- Pracownik socjalny to przewodnik po pomocy.
- Rodzina też choruje – rodzina też może zdrowieć.
- Im wcześniej, tym łatwiej.
- Masz prawo poprosić o wsparcie.
- Nie pytaj „czemu pijesz". Zapytaj „jak mogę pomóc?"
- Bezpieczeństwo dziecka jest najważniejsze.